Giriş
TEFDO, Mayıs 2026 itibarıyla TÜV Rheinland Fonksiyonel Emniyet Eğitim Programı’nın resmi yetkili eğitim sağlayıcılarından biri olmuş ve Türkiye, Kuzey Afrika ile Orta Doğu’da Functional Safety Engineer of Machinery (FSoM) eğitimini verme yetkisini almıştır.
4 günlük yüz yüze eğitim ve 1 günlük sınavdan oluşan bu program; yapılandırılmış teorik içeriği uygulamalı hesaplama atölyeleri ve canlı demonstrasyonlarla bir araya getirir. Sınıf; gerçek koruyucu donanımlar ve emniyet kontrolörleri ile donatılmıştır. Böylece katılımcılar saha ekipmanlarının davranışını yalnızca okuyarak değil, fiziksel olarak gözlemleyerek öğrenir.
- günde yapılan sınavı başarıyla geçen katılımcılar, Functional Safety Engineer (TÜV Rheinland) – Machinery sertifikasını almaya hak kazanır.
Eğitim; Makine Direktifi 2006/42/AT, AB Makine Regülasyonu 2023/1230, risk değerlendirmesi metodolojisi, koruyucu ekipman seçimi, emniyet fonksiyonları, devre tasarımı ve Performans Seviyesi (PL) ile Emniyet Bütünlük Seviyesi (SIL) hesaplamaları konularını kapsar — program boyunca anlatılır, tartışılır ve tasarlanır.
Eğitim, Türkçe veya talep üzerine İngilizce olarak verilebilmektedir.
Eğitimin Amacı
Bu eğitime katılan katılımcılar:
- Makinelerin CE işaretlemesi için teknik dosya hazırlanırken kullanılan başlıca Tip A ve Tip B standartlarına ilişkin uygulamaya yönelik bilgi edinir.
- Tip C standartları tarafından referans verilen uyumlaştırılmış standartları (ör. ISO 13849-1, IEC 62061) derinlemesine öğrenir ve gerçek vakalar üzerinde sayısal hesaplamalar uygular.
- Sınıftaki demonstrasyon setleri aracılığıyla gerçek koruyucu donanımları ve emniyet kontrolörlerini iş başında gözlemler — saha ekipmanının teorinin ötesinde gerçekte nasıl davrandığını kavrar.
- Makinelerde kullanılan koruyucu ekipmanları, saha uygulama alanlarını ve bu ekipmanların altında yatan teknolojileri öğrenir.
- Emniyet devrelerini, şemaları ve çözümlü örnekleri okuyup yorumlar.
- Yaklaşan mevzuat değişiklikleri konusunda — özellikle 20 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek AB Makine Yönetmeliği 2023/1230 — farkındalık kazanır ve geçişe hazırlanır.
Hedef Kitle
Makine ve fonksiyonel emniyet alanında deneyimli mühendisler ve teknik profesyoneller; aşağıdakiler dahil:
- Makine üreticileri (OEM)
- Sistem entegratörleri
- Makine emniyeti danışmanları
- Fonksiyonel emniyet ile ilgili çalışan İSG (HSE) uzmanları
- Bakım mühendisleri
- Onaylanmış kuruluş teknik uzmanları
- Tip A ve Tip B uyumlaştırılmış standartlara ilişkin bilgilerini derinleştirmek isteyen makine emniyeti müfettişleri ve denetçileri
- Yeni makine tedarikinden sorumlu yatırım mühendisleri ve proje yöneticileri
Özellikle aşağıdaki kitleler için faydalıdır:
Makine Üreticileri ve Sistem Entegratörleri
- Uyumlu makineler sunmak ve rakiplerinin önünde kalmak için güncel mevzuatı ve uyumlaştırılmış standartları takip etmesi gereken tasarımcılar.
- Emniyet PLC’leri ile çalışan; emniyetle ilgili uygulama yazılımının ISO 13849-1 ve IEC 62061 kapsamında nasıl ele alındığını anlamak isteyen kontrol mühendisleri.
- Makine risklerini doğru belirlemek, aşırı mühendislikten kaçınmak, doğru ekipmanı seçmek, dokümantasyonu hazırlamak ve projeleri yeniden çalışma yapmadan zamanında tamamlamak isteyen proje ekipleri.
Makine Son Kullanıcıları
- Teslim alacakları makinenin gerçekten emniyetli olduğundan emin olmak için SAT/FAT dokümantasyonunu ve raporları (ESPE – Duruş Süresi Ölçümü vb.) doğru yorumlaması gereken İSG, yatırım ve kabul mühendisleri.
- Şirket bünyesinde üretilen makineler üzerinde ISO 12100 risk değerlendirmesi yapan ve uyumlaştırılmış standartlara aktif olarak hâkim olmak isteyen iç tasarım ekipleri.
- Mevcut makinelerdeki değişiklikleri yöneten Bakım ve Değişiklik Yönetimi (MoC) ekipleri — hangi standartların uygulandığını, ekipmanın nasıl şartlandırılacağını ve arayüz gereksinimlerinin nasıl tanımlanacağını anlamak isteyenler.
- Doğru uyumlaştırılmış standartlara dayalı şirket içi makine emniyeti şartnameleri hazırlayan tesis emniyeti ekipleri.
- Çok sayıda uyumlaştırılmış standarda atıfta bulunan ve ekipler arasında paylaşılan makine emniyeti teknik şartnamelerini yorumlamak zorunda olan global / çok uluslu kuruluşlardaki mühendisler.
Program
| 1. GÜN Mevzuat Çerçevesi ve Risk Değerlendirmesi |
- “TÜV Rheinland Fonksiyonel Emniyet Eğitim Programı” bilgilendirmesi
- Yasal çerçeve: Makine Direktifi 2006/42/AT, Makine Yönetmeliği (AB) 2023/1230
- CE işaretleme süreci ve uygunluk değerlendirmesi
- Tip A, B ve C standartları — yapı, durum ve birbirleriyle ilişkileri
- Uyumlaştırılmış ve uyumlaştırılmamış standartlar
- Ek IV makineleri ve emniyet bileşenleri
- ISO 12100’e göre risk değerlendirmesi
- Tehlike tanımlama, risk kestirimi, risk değerlendirmesi
- 3 adımlı risk azaltma stratejisi: tasarımdan kaynaklı (inherent), teknik, kullanım bilgisi
- Emniyet fonksiyonu tanımı
- ISO 13849 ve IEC 62061’e göre prosedür
- Risk Matrisi ve Risk Grafiği yöntemleri
- Gerekli PL (PLr) ve SIL belirlenmesi
- Emniyet sınıflandırmalarının karşılaştırılması
| 2. GÜN ISO 13849-1 Temelleri ve Emniyet Cihazları |
- ISO 13849-1’e giriş
- Emniyet kategorileri (B, 1, 2, 3, 4) — anlamı ve seçimi
- Temel emniyet prensipleri, iyi denenmiş emniyet prensipleri, iyi denenmiş bileşenler
- Deterministik arıza değerlendirmesi, ISO 13849-2’ye göre arızalar ve arıza dışlamaları
- Emniyet cihazları — sınıftaki canlı demo setleriyle
- Emniyet cihazlarının sistematiği: avantajları, dezavantajları, konfigürasyonu
- Ayırıcı ve ayırıcı olmayan koruyucular
- Kilitleme cihazları, koruyucu kilitleme (guard locking), pozisyon ve yaklaşma anahtarları
- ESPE, AOPD, AOPDDR (ışık perdeleri, alan tarayıcıları)
- Basınca duyarlı paspaslar, kenarlar ve tamponlar
- İki el kumandaları ve onaylama (enabling) cihazları
- Durdurma Zamanı Ölçümü ve ISO 13855 / ISO 13857’ye göre emniyet mesafelerinin hesaplanması
- Temel elektrik emniyeti prensipleri (IEC 60204-1)
- Makinelerin emniyet fonksiyonları
- Tahrik (power-drive) sistemleri, çalıştırma/yeniden çalıştırma, hold-to-run kumanda
- Acil durdurma, acil kapatma, durdurma kategorileri
- Muting, blanking ve override
- Devreler ve şemalar: doğru ve hatalı tipik örnekler
| 3. GÜN ISO 13849-1 Derinlemesine — Hesaplama Atölyeleri |
- ISO 13849-1 derinlemesine — uygulamalı hesaplama atölyeleriyle
- Uygulama alanı ve kısıtlamalar
- Tanımlanmış mimariler (Kategoriler B, 1, 2, 3, 4)
- Arıza olasılığı verileri: MTTFD, B10D, T10D
- Diagnostic Coverage (DC) belirlenmesi
- Ortak Nedenli Arıza (CCF) ve β-faktörü
- PL hesaplama metodolojisi
- Rastgele ve sistematik arızalar
- Yazılım gereksinimleri (SRESW, SRASW) — emniyet PLC uygulama yazılımı dahil
- Dokümantasyon ve kalite yönetimi gereksinimleri
- Emniyet fonksiyonlarında standart bileşenlerin kullanımı
- ISO 13849-2’ye göre validasyon
- Çözümlü örnekler
| 4. GÜN IEC 62061 Derinlemesine ve Sınav Hazırlığı |
- IEC 62061 derinlemesine
- İçerik ve uygulama alanı
- Fonksiyonel Emniyet Yönetimi ve yaşam döngüsü modeli
- Emniyet Gereksinimleri Şartnamesi (SRS)
- SIL, SIL CL, HFT, SFF — tanımlar ve birbirleriyle ilişkileri
- Alt sistem mimarileri ve PFHD hesaplaması
- Emniyetle ilgili uygulama yazılımı
- Doğrulama (verification) ve validasyon
- Karşılaştırma: ISO 13849-1 ve IEC 62061 — hangisi ne zaman kullanılır
- IEC 62061’e göre Fonksiyonel Emniyetin kanıtlanmasına yönelik çözümlü örnekler
- İleriye bakış: AB Makine Yönetmeliği 2023/1230 ile gelecek değişiklikler ve bunların fonksiyonel emniyet uygulamasına etkisi
- Sınav hazırlığı: temel kavramların gözden geçirilmesi, hesaplama alıştırmaları, sık yapılan hatalar
- Soru-Cevap ve açık tartışma
| 5. GÜN Sınav |
- FS Engineer (TÜV Rheinland) sınavı
Katılım Koşulları
TÜV Rheinland Fonksiyonel Emniyet Eğitim Programı’na uygun olarak,
“FS Engineer (TÜV Rheinland)” sertifikasını almak isteyen katılımcıların
eğitimin tamamına katılmaları, sınavı geçmeleri ve aşağıdaki koşulları sağlamaları gerekir:
– Fonksiyonel emniyet alanında en az 3 yıl deneyim.
– Mühendislik veya başka bir teknik alanda üniversite derecesi (Lisans, Yüksek Lisans,
Diploma) ya da işveren veya bir mühendislik kuruluşu tarafından belgelenmiş,
eşdeğer mühendislik deneyimi ve sorumlulukları.
Mühendislik derecesi olmayan katılımcılar için not:
Resmi mühendislik derecesi olmayan adaylar da eğitime katılabilir.
Bu durumda, katılımcının görevini ve unvanını teyit eden, yöneticisi tarafından
yazılmış bir referans mektubu gereklidir. Bu katılımcılara iki sertifika verilir:
“FS Qualified” ve “FS Engineer”. Niteliklerine uygun sertifikayı kullanmak
katılımcının sorumluluğundadır.
Sınav
- Yüz yüze eğitimin 5. günü: Başlangıç 09:00 — Bitiş 12:00
- Sınav süresi: 3 saat
- Sınav 2 bölümden oluşur:
- Bölüm 1: 70 çoktan seçmeli soru
- Bölüm 2: 12 açık uçlu soru ve 1 hesaplama
- Katılımcıların hesap makinesi ile birlikte ISO 13849-1, ISO 13849-2, IEC 62061 ve ISO 12100 standartlarının basılı kopyalarını yanlarında bulundurmaları tavsiye edilir. Sınav sırasında akıllı telefon kullanımına izin verilmez.
Bilgiler
- Gerekli çalışma materyali: ISO 13849-1, ISO 13849-2, IEC 62061 ve ISO 12100 standartlarının katılımcılar tarafından basılı olarak getirilmesi tavsiye edilmektedir.
- Eğitim dilleri: Türkçe veya talep üzerine İngilizce
- Format: 4 gün eğitim + 1 gün sınav, yüz yüze sınıf eğitimi.
- Grup büyüklüğü: öğrenme kalitesini en üst düzeyde tutmak ve demo ekipmanları ile anlamlı etkileşim sağlamak için sınırlıdır.
- Sınıftaki demo setleri: gerçek koruyucu donanımlar ve emniyet kontrolörlerinden oluşur — TEFDO eğitiminin ayırt edici özelliğidir ve katılımcıların eğitim sırasında teori ile saha uygulamasını birleştirmesine olanak tanır.
Eğitmen
Eğitim, 11 yıldır endüstriyel otomasyon ve makine emniyeti alanında çalışan, Türkiye’yi uluslararası standardizasyon faaliyetlerinde makine ve robot emniyeti alanında temsil eden kurucumuz Erhan Eskicumalı tarafından verilecektir.,
Sertifika
Eğitimi tamamlayan, katılım koşullarını sağlayan ve sınavı geçen katılımcılara TÜV Rheinland tarafından FS Engineer (TÜV Rheinland) – Machinery sertifikası verilir.
FS Engineer (TÜV Rheinland) – Machinery Eğitimi için Sizinle İletişime Geçelim
Sizlere eğitim ile ilgili detaylı bilgi verebilmemiz için tefdoakademi@tefdo.com adresine mail gönderebilirsiniz.